IBA, Zambales – Inaprubahan ng Zambales Marine Protected Area Network (ZAMPAN) ang pagpapalawak ng mga protektadong lugar sa lalawigan sa pamamagitan ng pagdaragdag ng dalawang marine sanctuaries na layuning pagandahin ang coastal ecosystems at siguruhin ang kabuhayan ng mga lokal na mangingisda.
Sa pulong na ginanap kamakailan sa Provincial Environment and Natural Resources Office (Penro), pinagtibay ng ZAMPAN ang Resolution 1, series of 2026, na pormal na nag-eendorso sa pagsasama ng Calanga Reef Marine Protected Area sa bayan ng Iba at Rabaw-Ti-Bato Marine Protected Area sa bayan ng San Narciso sa nasabing network.
Ang inisyatiba ay pinangunahan ng provincial office ng Department of Environment and Natural Resources (DENR) sa Zambales.
Itinatag ang ZAMPAN sa pamamagitan ng memorandum of understanding na nilagdaan noong Hulyo 2013 ng mga pangunahing ahensya ng nasyonal at lokal na pamahalaan, kabilang ang DENR, Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (DA-BFAR), Department of the Interior and Local Government (DILG) Region III, pamahalaang panlalawigan ng Zambales, Provincial Agriculture Office (PAO), at 13 lokal na pamahalaan ng Zambales.
Si Zambales Gov. Hermogenes Ebdane Jr. ang nagsisilbing chairman ng network, kung saan ang mga opisyal ng PAO ang nagsisilbing secretariat.
PAGPAPALAKAS NG BIODIVERSITY
Ayon kay DENR-3 regional executive director Ralph Pablo, ang pagdaragdag ng dalawang marine protected areas ay magbibigay-daan sa network na mapalawak ang abot nito sa buong lalawigan, na lubos na magpapalakas sa pagsisikap ng pamahalaan na pangalagaan ang mga ecosystem na nagsisilbing kritikal na breeding at spawning grounds ng isda at shellfish species.
“Sa pamamagitan ng network system ng marine protected areas, layon ng ZAMPAN na mapaunlad ang malakas na biodiversity sa mga coastal areas at asahan ang natural na pagdami ng populasyon ng isda,” pahayag ni Pablo.
Ayon sa mga siyentipikong pag-aaral, ang epektibong pamamahala ng mga lugar na ito ay nagdudulot ng pagtaas ng fish biomass sa loob ng protected zones, at lumilikha rin ng “spillover” effect, kung saan ang mga adult na isda at fingerlings ay kumakalat sa karatig na fishing grounds.
Ang pangyayaring ito ay tumutulong upang mapanatili ang sapat na suplay ng seafood at sustenahin ang mga oportunidad sa kabuhayan ng mga coastal communities.
Ang bagong inaprubahang resolusyon ay nagsisilbing pundasyong balangkas para sa nagkakaisang pagkilos ng mga member-stakeholders, na nagpapatibay sa isang koordinado at matatag na network ng marine protected areas na nagsisiguro ng pangmatagalang ecological health at kapakanan ng komunidad.
EKOLOHIKAL NA KAHALAGAHAN
Ipinaliwanag ni Lawyer Marife Castillo, provincial head ng DENR-Zambales, na ang dalawang site ay naendorso dahil sa kanilang mataas na ecological value bilang coral reef ecosystems.
Ang mga lugar na ito ay nagsisilbing breeding, spawning, nursery, at feeding grounds para sa iba’t ibang marine species, ani Castillo.
“Ang dalawang marine protected areas ay inendorso para sa pagsasama dahil sa kanilang ecological importance bilang coral reef ecosystems na nagsisilbing breeding, spawning, nursery, at feeding grounds para sa iba’t ibang marine species,” paliwanag ni Castillo.
“Ang pagprotekta sa mga lugar na ito bilang bahagi ng mas malaking network ay nagpapalakas ng habitat connectivity, nagpapabuti sa ecosystem resilience, at sumusuporta sa coordinated management ng coastal resources sa mga munisipyo,” dagdag niya.
Sa pagpapalawak na ito, patuloy na ipinapakita ng ZAMPAN ang kanyang pangako sa sustainable coastal resource management, na nagsisiguro ng mas malusog na karagatan, mas produktibong pangisdaan, at mas maliwanag na kinabukasan para sa mga mangingisda at coastal communities ng Zambales.
